از زمان های قدیم در معماری کشور ما، بهار خواب یا مهتابی وجود داشته. بهار خواب در خانه های قدیمی مکانی برای آرامش و آسایش ساکنین خانه بود. فکر ساخت بهار خواب از جایی بوجود آمد که در زمان گذشته در شهرهای گرم کشور مردم همواره به دنبال راه حلی بودند تا در فصول پاییز، بهار و تابستان بتوانند شب های خنک تری داشته باشند اما برای اینکه از سرمای زیاد به هنگام طلوع خورشید در امان باشند بهار خواب را در بالاترین طبقه ساختمان و پشت بام می ساختند که دور تا دور آن را دیوارهایی به منظور محافظت از سرما قرار می گرفت.

در معماری جدید، بهار خواب به قسمت های کوچک تری تبدیل شده که در اصطلاح به آن بالکن و تراس می گویند. کسانی که در آپارتمان زندگی می کنند می توانند با ساخت خانه روف گاردن، تا حدودی از این نعمت برخوردار شوند.

بالکن، واژه ای فرانسوی که در فرهنگ معین به مهتابی، ایوانچه و بالکانه شناخته می شود. بالکن به عنوان سایبانی برای طبقه اول است و در طبقه دوم هر ساختمانی ایجاد می شود و معمولاً به داخل اتاق ها راه دارد و مثل یک راهروی کم عرض در جلوی اتاق قرار می گیرد.

تراس، واژه ای انگلیسی که به سکو یا بلندی مسطح گفته می شود. تراس در فرهنگ فارسی عمید به ایوان وسیع در جلوی طبقه بالایی ساختمان گفته می شود که کاربردهایی متفاوت تر از تعریف انگلیسی آن در معماری خانه های ایرانی دارد.

هر کسی با شنیدن واژه ایوان به یاد خانه های قدیمی و یا خانه مادربزرگ ها بیفتید. تفاوت ایوان و بالکن بیشتر از همه در مساحت آنهاست. ایوان ها معمولاً بزرگتر از بالکن ها هستند و در ارتفاع بیشتری از سطح زمین قرار می گیرند. استفاده های زیادی همچون دورهمی خانوادگی، استراحت در طول روز، خوردن صبحانه و یا سایر وعده های غذایی در محوطه روباز و یا مسقف ایوان و… . می توان از ایوان برد.

تفاوت بالکن و تراس و بهار خواب و ایوان در پارامترهای مختلفی همچون مساحت، طبقه ساخته شده، سقف و یا رو باز بودن آن هاست.

غلام گردشی

در معماری خانه های قدیمی راهروهایی وجود داشت که دور تا دور آن ساختمان با سایر قسمت هایش مثل اتاق خواب ها قرار می گرفت. به این راهروهای مدور که به صورت مجزا به بخش های مختلف خانه راه داشت، غلام گردشی می گفتند. غلام گردشی مثل پاگرد، مسقف است.

تفاوت بالکن و تراس با بهارخواب

از نگاه معماری، به بخشی از خانه که به آن اضافه شده باشد، تراس یا بالکن می گویند. با ساخت تراس که بخشی از مشاعات خانه محسوب می شود و معمولاً در جلوی طبقه فوقانی قرار می گیرد، طبیعت را وارد خانه ها می کنند. این بخش که باید غیر مسقف باشد، در محاسبه مساحت خانه ها تاثیری ندارند. در حالی که بهار خواب بخشی از زمین زیر بنای خانه محسوب می شود که معمولاً مساحت و وسعت بیشتری هم نسبت به تراس دارد.

تفاوت بالکن و تراس و بهارخواب از نظر قوانین شهرداری و جنبه های حقوقی آن

بالکن ها، بخشی از مساحت خانه و آپارتمان که باید مسقف باشند و به آن اضافه می شوند. این فضا می تواند از یک طرف و یا چندین سمت باز باشد.

تراس، بخشی از مشاعات خانه که جزو زیربنای آن محسوب نمی شود و باید بدون سقف باشد.

بهار خواب، باید در بخش بیرونی ساختمان و معمولاً بلندتر از اطرافش ساخته شود. در تزئین بهار خواب می توان از المان های متنوعی استفاده کرد. نصب انواع شومینه برای شب های سرد سال، استفاده از گل و گیاهان زینتی و سرسبز و استفاده از مبلمان فضای باز هم به زیبایی های بهار خواب کمک می کند.